Denen onder de indruk van creativiteit van Amsterdamse aanpak

14-02-2020

In Denemarken maakt de geestelijke gezondheidszorg deel uit van de gewone zorg. Verbinding met welzijn en gemeenten is daar minder voor de hand liggend. Een Deense politieke delegatie op bezoek bekeek hoe GGZ inGeest, Welzijn, TEAM ED (Ervarings Deskundigen) en de gemeente Amsterdam dit aanpakken.

Denemarken heeft inmiddels het Nederlandse F-ACT-systeem overgenomen. De delegatie is dan ook heel geïnteresseerd hoe die verbinding tussen ggz, welzijn en gemeente in Stadsdeel Zuid in Amsterdam in verschillende initiatieven vorm krijgt. Een van die initiatieven is GGZ in de Wijk, een wekelijkse lunch voor buurtbewoners in Huis de Wijk de Pijp en opgezet door GGZ inGeest, Welzijn, TEAM ED en de gemeente Amsterdam/stadsdeel Zuid. De Denen schuiven aan voor een Hollands broodje-kaas-of-ham en luisteren naar de ontstaansgeschiedenis.

Eerst kijken wat nodig is, dan pas naar wie betaalt
De transitie van het sociaal domein in 2015 betekende dat mensen met ggz-problematiek voortaan zo veel mogelijk gebruik moeten maken van voorzieningen in de wijk. Maar veel mensen vonden dat best een eng idee. Daarop besloot de gemeente Amsterdam om medewerkers uit ggz en welzijn èn patiënten te vragen wat er nodig was om mensen met ggz-problematiek zich thuis te laten voelen in de wijk. De gemeente beschreef wat ze wilde bereiken en vervolgens ging ze met de organisaties en patiënten een plan maken. Dus de gemeente bepaalde niet ‘het hoe’. Sterker nog: TEAM ED en GGZ inGeest hoefden niet eens meteen met de beste resultaten te komen. Niemand kon immers voorspellen hoe zo’n wijkproject zou gaan lopen!

Het bleek een schot in de roos: ggz-coaches vanuit welzijn en GGZ inGeest hebben inmiddels samen met TEAM ED een enorm netwerk van samenwerkingspartners opgebouwd en ‘ruimte gemaakt’ voor mensen met ggz-problematiek, er is een speciale training ontwikkeld en aangeboden voor professionals en vrijwilligers in de wijk en de lunches van de EDplaats op diverse plekken in de wijk maken deel uit van GGZ in de Wijk. En waar de gemeente aanvankelijk sprak over ‘mensen met ggz-problematiek’, richt ze zich nu op een bredere groep mensen met onbegrepen gedrag. Ook opvallend is dat eerst gekeken wordt wat nodig is en dat daarna wordt bekeken wie daarvoor betaalt, het Rijk of de gemeente. Dat vraagt om groot wederzijds vertrouwen.

Onder de indruk van vernieuwende aanpak
In Denemarken is zo’n aanpak ondenkbaar. Daar is de gezondheidszorg gebaseerd op de normen en waarden van de middenklasse. Alles wat daarvan afwijkt, is anders. Mensen met onbegrepen gedrag vallen daardoor al gauw buiten de gezondheidssystemen. Zij worden niet opgevangen, waardoor hun problemen, en die van hun omgeving, verergeren. Met name buiten Kopenhagen speelt dit.

Waar drugs- en alcoholverslaafden in Nederland worden ‘verleid’ tot het accepteren van hulp, durven hulpverleners in Denemarken pas bij deze mensen te komen als ze eerst worden platgespoten. Een schril contrast. De Denen zijn onder de indruk van de creatieve aanpak in Amsterdam. Die creativiteit is een gevolg van het geringe aantal GGZ-bedden (in Denemarken is dat aantal ongeveer vijf keer zo veel). Van de nood een deugd maken, zeg maar.

En dat is precies waar dit werkbezoek om draait: om goede voorbeelden te laten zien, om te inspireren. Zodat deze manier van samenwerken ook in Denemarken kan worden ingevoerd. Win-win dus.

Cookie-instellingen