Dorothé van Slooten

  • Dorothé van Slooten: Rode teennagels

    ProfielfotoDorothé van Slooten 30-07-2019 48 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Het is mooi weer. We dragen allebei een rokje en hebben rode nagels aan onze voeten. We lachen om die nagels. Niemand die ernaar kijkt maar het staat zo feestelijk. Echt zomers. Ze slaat haar been extra omslachtig over het andere. Geen twijfel mogelijk: op dit zonovergoten terras zit een meid met de zomer in haar bol.

    Ze vertelt over haar werk. Twee dagen per week, niet heel uitdagend werk, maar wel met leuke collega’s. Ze stapt elke werkdag half slapend maar vrolijk uit bed. Vorige week was ze naar haar teamhoofd gestapt vanwege een situatie waar ze niet tevreden mee was. Ze had complimenten gekregen. “En ik dacht dat ze misschien boos zou zijn”, zegt ze besmuikt lachend. Ze springt, ze valt (maar is best goed in weer opstaan geworden), gaat kopje onder (maar meestal niet), maakt grote en als dat nodig is ook kleine slagen. Ze straalt als ze erover vertelt.

    Ik ken haar goed en zie haar regelmatig. Vaak op een terras of bij een kop koffie in een café. Ze heeft moeilijke jaren achter de rug, waarin alles wat ze had opgebouwd volledig instortte, zoals ze het destijds omschreef. Nu ziet ze dat anders: “Het ging niet goed op de manier waarop ik leefde. Maar dat zag ik niet. En toen kreeg ik die psychose. Het was een wake-up call. En het hielp, ik ben wakker geworden…” Ze lacht, maar beiden weten we nog hoe heftig die periode was, hoe ze langs het randje ging en er bijna overheen kieperde. Hoe ze er door hard werken, een warm netwerk en goede steun van hulpverleners na een paar jaar weer bovenop is gekomen. “Als jullie er allemaal niet waren geweest…”, ze maakt haar zin niet af, maar we weten beiden wat ze bedoelt.

    Ze laat een foto zien van de week ervoor. Ze ziet er vrolijk uit, juichend. “Hier heb ik net de therapie afgesloten. Dat was echt zo’n mijlpaal! Bij mijn therapeut hebben we het gevierd, die laatste keer.” Ze had er erg tegenop gezien. Kon ze het wel alleen? Niet meer die tweewekelijkse afspraken, niemand meer die een uur de tijd maakt om de dingen van het leven met haar uit te diepen. Doodeng. Gelukkig hebben ze goede afspraken gemaakt voor het geval dat…

    Ik vraag of ze voldoende mensen in de buurt heeft met wie ze kan praten als dat nodig is. Dat vindt ze moeilijk, zegt ze. “Mensen zeggen vaak dat ik het achter me moet laten, of nog erger: dat ik het ‘een plek moet geven’. Maar het punt is, dit is zo ingrijpend geweest in mijn leven, dat het deel van mij geworden is. Het heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Ik draag het mee. Het is net als wanneer er een geliefde sterft, die laat je toch ook niet achter?” Want zo zag ze zichzelf soms, als een weduwe, in het zwart, in de rouw. Nu, na al die jaren, mag de rouwkleding uit, mag ze weer kleur ontdekken, mag ze weer vieren.

    Dus ja, ze heeft een goede reden om haar rode teennagels te tonen. Ze wil weer gezien worden!

  • Dorothé van Slooten: Hoe maak je een welkome wijk voor iedereen?

    Joyce Huls 30-04-2019 173 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Hij was boos. Er was inmiddels zoveel gebeurd dat het niet meer goed voelde. Hij hoefde het niet eens expliciet uit te spreken, uit alles bleek zijn onmacht en frustratie. Hij was boos en ten einde raad.

    Ik sprak hem in verband met het thema ‘Welkome wijk’. Ik zou diverse mensen interviewen en hij was de eerste. Ik hou van dat soort gesprekken. De semigestructureerde vragen geven een inkijkje in hoe mensen denken en voelen. De eigen wijk is bovendien een persoonlijk thema, dus dan kom je als interviewer best dichtbij. Mooie gesprekken, maar niet altijd even makkelijk.

    En dat was dat eerste gesprek zeker niet. Hij zat er echt mee, met de overlast in zijn wijk. Hij vertelde hoe het woonplezier de afgelopen jaren verdwenen was door de aanwezigheid van diverse zorginstellingen binnen een straal van een paar honderd meter. Hij had eerst niet veel tegen die mensen, zo zei hij, maar inmiddels liepen de emoties hoog op: “Al die mensen maken ons als bewoners kwetsbaar!”

    “Ik spreek natuurlijk vanuit mijn eigen straatje, letterlijk maar ook figuurlijk. Ik denk alleen nog vanuit mijn eigen perspectief. Je kunt wel zeggen dat je begrip moet hebben voor de andere kant, maar dat valt niet mee als je straat overspoeld wordt door al die mensen uit de zorginstellingen. De spuiten, de flessen bier, de rotzooi. Alles ligt gewoon voor de deur en mijn kinderen vinden dat. Wie wil dat nou?” Waarna de verhalen elkaar in hoog tempo opvolgden. “Weet je”, eindigde hij: “Wij hebben last van alcoholisten, junks, criminelen, mensen met agressief gedrag, mensen met verward gedrag en wie al niet meer. Zo wil toch niemand wonen!”

    Ik begreep zijn probleem. Volgens de gemeente zijn er inderdaad relatief veel zorginstellingen gevestigd in dat deel van de wijk, variërend van ggz en verslavingszorg tot daklozenopvang. Je zou bijna denken dat daar ooit een rekenfoutje is gemaakt. En hoe professionals en bewoners ook hun best deden, het lukte niet de overlastproblemen op te lossen. Gelukkig bood een groepsapp enig soelaas. Met vlot signaleren en korte lijnen proberen buurtbewoners en professionals mogelijke probleemsituaties snel op te lossen. Dat vond mijn gesprekspartner een hele opluchting, maar: “We zijn er nog lang niet.” Van destigmatisering en een gezamenlijke activiteit wilde hij dan ook niks weten: “Daar heeft de straat na al dat gedoe geen behoefte meer aan.”

    Aan het eind van het gesprek bedankte ik hem. Het bleef even stil en toen zei hij: “Ik ben door mijn emotie wel wat kort door de bocht geweest. Dan scheer ik iedereen over één kam. Ik wil daarom nog even zeggen dat als het om mensen gaat die gerehabiliteerd zijn en terug willen keren in de maatschappij, dat het dan iets anders is. Dat kan wel in onze wijk!”

    Naderhand zat ik een tijd voor me uit te staren en vroeg me af hoe zo’n onmogelijke situatie opgelost kan worden. Iedereen heeft recht op een plaats in de samenleving, buurtbewoners, maar ook mensen die op welke manier dan ook worstelen met het bestaan. Om dat goed te laten verlopen is een sterke visie met bijbehorende keuzes nodig. Dat vraagt moed, inzicht, energie, geld en vooral een lange adem. Maar wat is wijsheid?

    Heb je goede ideeën voor een welkome wijk? Reageer!

  • Dorothé van Slooten: Hoe vertel je dat het niet goed met je gaat?

    ProfielfotoDorothé van Slooten 12-03-2019 659 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    We zitten aan tafel. Mijn eten is inmiddels koud geworden. We hebben elkaar zeker anderhalf jaar niet echt meer gesproken. Wel eens een telefoontje, een toevallige ontmoeting tijdens een congres, maar zo’n avond als dit, echt bijpraten, dat was voor het laatst in Maastricht. En daar ben ik al bijna vier jaar weg…

    Als je me vraagt hoe lang ik Bas ken, moet ik rekenen. Ik denk zo’n 10 jaar. We waren bezig met een nieuwe editie van Verfilmde Waan, een filmfestival voor bovenbouw scholieren havo-vwo. Een dag lang doken ervaringsdeskundigen, professionals en onderzoekers met 100 scholieren het filmhuis in en bekeken 3 films over psychose. Dat waren geweldige dagen. Elk jaar werd ik er blij van. Wist ik weer waarom het zo belangrijk is te ijveren voor goede beeldvorming over psychose. En dat dat zinvol is!

    Dat jaar zochten we een nieuwe film. Eén van de vrijwilligers was bevriend met een regisseur die net een film over zijn eigen psychose had gemaakt. Een heftige film, zei hij, maar zijn vriend kon er geweldig over vertellen. Zo kwam ik in contact met Bas Labruyère en begon een fijne en vruchtbare samenwerking. Zijn film ‘Verloren jaren’ en zijn nabespreking werden de spil waar het filmfestival om draaide. “Hij is eigenlijk net als wij”, hoorde ik leerlingen naderhand eens over hem zeggen. Dat zegt iets over de vooroordelen die te overwinnen zijn. Maar het zegt ook iets over de kunst van Bas om het onbegrijpelijke begrijpelijk te maken.

    Nu heeft hij een nieuwe queeste. Het opheffen van het taboe op terugval. Als het zoveel jaren goed met je gaat en ineens slaat het weer toe: de paranoia, de herrie in je hoofd, het isolement. Hoe ga je daar mee om? Hoe kun je anderen (en misschien nog moeilijker: jezelf!) vertellen dat het niet goed met je gaat? Wat moet je dan overwinnen? En hoe vertel je je vrienden over je eindeloze eenzaamheid, je financiële ellende en de daarop volgende dakloosheid? Ga er maar aan staan…

    Die worsteling is Bas sinds twee maanden begonnen en, zo zegt hij, het is echt een zure appel waar hij doorheen moet bijten. Maar wat hij zeker weet, is dat dat door de steun van vrienden en zelfs van mensen die hij eigenlijk niet eens kende, gaat lukken. Zo zijn ze een crowdfunding begonnen om hem aan startkapitaal voor een woning te helpen. Het meest frustrerende vindt hij dat hij een stabiele situatie nodig heeft om in aanmerking te komen voor schuldhulpverlening en woonruimte. Concreet betekent dit een bijstandsuitkering aanvragen en alle ZZP-activiteiten voor de film voorlopig opschorten. Dat komt dan later maar, zegt Bas. Want dàt die film er komt, daar is hij stellig over. Er is een nieuw verhaal te vertellen. Een verhaal dat gehoord moet worden!

    Als ik later op de avond terugkijk, voel ik trots maar tegelijkertijd een lichte beschaamdheid. Trots vanwege de stappen die Bas toch steeds weer durft te zetten. Beschaamd omdat ik niet in de gaten had dat het niet goed met hem ging. Te druk met andere dingen. En ik neem mij voor meer alert te worden, niet alleen naar Bas, maar naar zoveel mensen om me heen. Een soort '30 dagen zonder alcohol', maar dan heel anders. Misschien: 'Een jaar meer aandacht!'?

  • Dorothé van Slooten: Met de focus op angst vergeet je de hoop!

    Joyce Huls 27-11-2018 297 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Marseille. Een hele warme dag eind augustus. Ik loop door smalle straatjes op zoek naar een plein dat ik van vorige bezoeken ken. Het moet ergens rechts van de haven zijn en dan naar boven. Ik doorkruis straten vol graffiti en steegjes waar het afval hoog opgestapeld ligt. Ik hou van Marseille. Het leeft, het is volks, het voelt welkom.

    Maar vandaag niet. Nergens vind ik dat plein met die fijne sfeer, nergens die graffiti-trap die er naar toe leidt. Wel veel andere leuke plekken, maar daar loop ik aan voorbij. Ik zie ze niet eens. Ik wil dat ene plein.

    Na anderhalf uur geef ik het op. Ik zak neer voor een café en bestudeer de stadskaart. Dat helpt niet veel, maar geeft wel een gevoel van controle. Ik weet in ieder geval weer waar ik nu ben.

    Naast me ploft een man neer. Ploffen is het juiste woord. Hij puft. Het is warm. Hij ziet er uit alsof hij ook naar het plein op zoek is geweest. Ik knik en mompel iets vaags: “La température, c’est dûr, n’est-ce pas?”, want ik spreek een aardig mondje Frans als ik er heel lang over na kan denken. Hij kijkt me bevreemd aan en zegt: “Sorry? Je ne parle pas français”. Een Hollander, kan niet missen.

    Hij is sinds kort met pensioen, vertelt hij bij de koffie. Altijd als hulpverlener in de ggz gewerkt. Mooi beroep, maar hij mist het niet. Hij geniet van de rust, van de dagen zonder stress. Bovendien heeft hij nu meer tijd voor zijn dochter en dat komt de onderlinge verhouding zeer ten goede. Hij schetst de laatste jaren, waarin zijn dochter een paar psychoses doormaakte. “Ik wist niet hoeveel je als ouder moet verwerken. Noch hoe moeilijk dat is. En dat terwijl ik in mijn werk toch veel met familie deed en hen betrok bij de zorg. Maar ik heb echt een paar jaar nodig gehad om te ontdekken dat ik veel te veel van mijn dochter verwachtte. Of liever: de verkeerde dingen verwachtte. Te normerend was. Ik zat te vast in mijzelf en in mijn eigen ideeën over hoe het moest, en had te weinig oog voor haar, voor haar ervaringen en proces. Achteraf zie ik dat ik te weinig vertrouwen in haar had. Dat is heel confronterend om te ontdekken. Ik zag vooral de dingen die ze niet deed, de dingen die ìk belangrijk vond.”

    Ik herken wat hij zegt. Het valt niet mee om een ander diens eigen keuzes te laten. Eigen fouten te gunnen. ‘Dignity of risk’ is niet alleen voor professionals, maar ook voor naasten een moeilijk thema. De man beaamt dat en vervolgt beschouwend: “Ik hield vast aan de pijn en vergat de hoop. Mijn focus lag op mijn eigen angst.”

    Ik denk aan mijn eigen zoektocht. Vanmorgen nog, naar ‘mijn’ pleintje. Ik zag op elke hoek wat er niet was en ging voorbij aan de goede dingen die ik tegen kwam. En ik besluit dat ik dat niet meer wil. Ik sta op, geef de man bij het afscheid mijn stadskaart en loop met open geest naar de volgende hoek. Laat maar komen, die ervaringen!

  • Dorothé van Slooten: Weg met het taboe op eenzaamheid!

    Joyce Huls 25-09-2018 410 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Dit is een blog over eenzaamheid. Niet omdat het zo’n interessant thema is, maar omdat het een urgent thema is. Eenzaamheid treft veel mensen! Mensen met financiële zorgen, mensen met gezondheidsproblemen, mensen met (vroege) psychose, vluchtelingen, ouderen, jongeren en nog zo heel veel andere burgers.

    Om maar eens wat te noemen: recent GGD-onderzoek wijst uit dat 80.000 Amsterdammers ernstig eenzaam zijn. Dat is 13% van de volwassen bevolking van onze hoofdstad. Daarnaast voelt 35% zich in meer of mindere mate eenzaam. Dat is 48% totaal, bijna de helft van alle Amsterdammers! Naar verwachting zal dit in de nabije toekomst alleen nog maar toenemen.

    Nu is het probleem van eenzaamheid in Amsterdam wel wat groter dan elders. Dat ligt aan typisch grootstedelijke factoren als werkeloosheid en anonimiteit, maar ook aan het feit dat er veel eenlingen naar wereldsteden trekken. Denk maar aan studenten, expats en migranten. Die cijfers gelden dus niet zomaar voor de rest van Nederland. Dat neemt niet weg dat we de samenleving snel zien veranderen en onpersoonlijker worden. Mensen voelen zich steeds minder deel uitmaken van een groter geheel, van een stad of een wijk. De rol en betekenis van oude sociale verbanden verminderen. Steeds minder mensen zijn lid van een buurtvereniging of actief in de kerk. Er wordt dan ook gevreesd dat de eenzaamheid ook elders in Nederland zal toenemen. Nu is dat nog 10% voor ernstige en 33% voor matige eenzaamheid. Welbeschouwd is dat eigenlijk niet eens zo heel veel minder dan in Amsterdam…

    Drie jaar geleden ben ik in mijn eentje naar Amsterdam verhuisd. Weliswaar naar de wijk met het laagste eenzaamheidscijfer, maar desondanks: die eerste twee jaar waren moeilijk. Ik kende niemand en het is een immens grote stad. Bovendien zijn er als je ouder wordt steeds minder aanknopingspunten om mensen te ontmoeten. Daar komt bij dat weinig mensen staan te wachten op nieuwelingen, zeker op mijn leeftijd. Als ik in die tijd om me heen keek, vroeg ik me af wie tot die 48% behoorde. Maar eenzaamheid toont zich niet. Terwijl ik lotgenoten wilde zien, mensen die net als ik eenzaam waren…

    Want ja, eenzaamheid trof mij dus ook. Ik was niet altijd en ook niet ernstig eenzaam, maar het trof mij desondanks. Ik hoorde bij die groep.

    Het voelt als een ‘coming out’ te zeggen: “Ik was eenzaam en soms ben ik het nog.” En ik zeg dit niet zomaar. De reden van dit uit de kast komen is dat ik in die tijd heb gemerkt dat mensen liever zwijgen over eenzaamheid. Het is niet hot. Je kunt een meewarige reactie krijgen, onbegrip voelen of zelfs beschouwd worden als een zielig geval. Dat wil toch niemand? Dus zwijgt men over dit thema. Gelukkig merk ik dat mijn eigen openheid veel los heeft gemaakt bij mijn gesprekspartners. Het riep vaak wederzijdsheid op en gesprekken die verder voerden. Alsof we bijna als vanzelf bij een dieperliggende existentiële laag kwamen. Niet alleen bij mensen die zich eenzaam voelden, ook bij mensen voor wie dat niet gold. Je zou bijna zeggen: “Eenzaamheid mag dan niet hot zijn, het gesprek erover is dat wel!”

    Dus ja, ik was eenzaam en soms ben ik dat nog. En ik schaam me er niet voor. Het is deel van het leven, of in ieder geval van mijn leven. En het maakt mij tot een vrouw met een missie: ik wil dat het taboe op eenzaamheid verdwijnt. Dat het bespreekbaar wordt. Dat we er in onze vriendenkring over praten. En dat we er standaard in de GGz over praten.

    Want als 48% van de bevolking eenzaamheid beleeft, kun je zeggen dat het bij het leven hoort. Dus weg met dat taboe!

    (Bron cijfermateriaal: Parool, 24 juni 2017)

  • Dorothé van Slooten: ‘Verhitte’ bijwerkingen

    Joyce Huls 24-07-2018 309 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    We zitten met z’n allen in een kleine ruimte. Het is warm en met de minuut stijgt de temperatuur. “Hou die ramen dicht!”, is ons op het hart gedrukt door de conciërge. “Anders wordt het hier onhoudbaar!” En dat doen we. We zijn braaf en natuurlijk heel bang voor onhoudbare situaties.

    Ik geef een cursus over MoVIT. MoVIT is een model voor intercollegiale teamuitwisseling. Met behulp van een dynamisch programma delen teams reflecties over hun werk en geven elkaar advies. Het is een erg leuke manier om met collegae van andere organisaties uit te wisselen. Deelnemers zijn erg enthousiast en geïnspireerd, aldus de evaluatie.

    En deze middag zijn ze daarnaast dus ook erg warm. De gevoelstemperatuur stijgt tot ongekende hoogte. Af en toe lassen we een extra pauze in, waarbij iedereen de gang op rent. Ook tijdens de werkvormen vluchten we naar mate de middag vordert meer en meer naar koelere plekken. Die steeds minder te vinden zijn…

    Tijdens mijn vorige baan in Maastricht had ik ooit een kantoor onder het eeuwenoude dak van een pand naast de Sint Servaasbasiliek aan het Vrijthof. Mijn zoontje zei daar destijds opgetogen over: “Gaaf, jij hebt op je werk een kerk in de tuin!” En hij had gelijk: het was een fantastische locatie. Maar in de zomer was het minder fantastisch. Dan werd die zolderkamer een oventje, waarin het onmogelijk toeven was. Onhoudbaar. Ik weet dus wat dat is…

    Tijdens één van die zomers vertelde een vrijwilliger, waarmee ik in het kader van vroege psychose veel samenwerkte, over zijn problemen met warmte. Hij vergeleek zijn persoonlijke warmteregulatie met mijn kantoor. “Elke zomer”, vertelde hij, “als het kwik boven de 24 graden uit komt, trek ik mij noodgedwongen terug in een donkere, gekoelde ruimte omdat mijn lijf de hitte niet kan afvoeren. Dat helpt.” Ik weet inmiddels dat zijn methode niet afdoende is. Twee jaar geleden werd hij opgenomen in het academisch ziekenhuis, waar hij op de intensive care opgelapt moest worden. Toen ik hem daar opzocht, zei hij met een fijn gevoel voor understatement: “Tja, medicatie heeft soms nare bijwerkingen.”

    Tegenwoordig, als ik het warm heb - pakweg bij een graadje of 28-30 of in ‘onhoudbare situaties’ zoals onlangs bij MoVIT -  denk ik aan hem en aan alle andere mensen die last hebben van de bijwerkingen van antipsychotische (en andere) medicatie. En dan zakt mijn gevoelstemperatuur gelijk een graad of 5...

  • Dorothé van Slooten: Eerbetoon aan mensen die niet zelfstandig kunnen wonen

    Joyce Huls 26-06-2018 356 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    In een oude metaalfabriek zit ik te midden van afbladderende verf, kale muren en oude installaties te luisteren naar de verhalen van twee auteurs over bewoners van een GGz instelling ergens in Nederland. Koos Neuvel en Caroline de Pater hebben twee jaar lang hun ogen en oren open gezet voor de beelden en verhalen van mensen die voor langere tijd in de GGz opgenomen waren. Het heeft een prachtig boek opgeleverd: 't Is hier een gekkenhuis; De ommezwaai in de geestelijke gezondheidszorg. De entourage van de oude metaalfabriek past wonderlijk goed bij het thema ambulantisering. Een sfeer zoals Wim Veling al in zijn blog over de Manicomio’s beschreef: verlaten gebouwen, in staat van verval…

    Ik ben altijd een fervent voorstander van ambulantisering en het voorkomen van opname geweest. Kies liever voor extra hulp in de eigen omgeving en zorg daarbij voor een breed palet aan alternatieve ondersteuningsvormen. Maar helaas blijft het een feit, aldus Neuvel en De Pater, dat het zo’n 20.000 mensen niet lukt om zelfstandig te wonen. Naar die mensen zijn ze op zoek gegaan. Hun boek is het verslag van deze reis. Het is een road movie waarin de ervaringen onderweg naar persoonlijke ontwikkeling en verdieping leiden. Van de auteurs, maar vaak ook van de mensen die zij ontmoeten.

    Ik heb vele jaren op het terrein van een groot psychiatrisch ziekenhuis gewerkt. Door het raam van mijn kantoor zag ik de dagelijkse loop van velen naar de hoofdingang. Ik ben van dat uitzicht gaan houden en als ik eerlijk ben: ik heb er af en toe nog heimwee naar. Het waren zo veel verschillende mensen met even zoveel verhalen, houdingen, maar zeker ook sferen die aan mij voorbij trokken, dat de noodzaak van goede zorg gebaseerd op een goede visie elke dag onontkoombaar was.  

    Piet was één van de mensen die ik dagelijks langs zag lopen. Regelmatig kwam hij op het stoeltje tegenover mijn kantoor zitten, dronk een kop koffie en mompelde onverstaanbare dingen. Tot ik de moeite nam om naar hem toe te gaan en een praatje te maken. Dan kwamen de verhalen, waarin heden en verleden, waan en werkelijkheid moeiteloos in elkaar overliepen. Ik stak regelmatig die gang over. Het bracht mij naar een andere dimensie, waarin de wereld verlaten en in staat van verval was. Terugkomen was voor Piet geen mogelijkheid meer, maar ik kon wel die stap naar hem zetten.

    Sinds drie jaar werk ik bij Kenniscentrum Phrenos, maar ik heb nog vaak aan Piet gedacht. In die oude metaalfabriek stond hij mij weer glashelder voor de geest. Inmiddels is hij overleden, heb ik begrepen. Hij was oud. Hij had veel meegemaakt.

    Als ik het boek van Neuvel en De Pater lees, denk ik aan Piet en zie hem en zijn vele lotgenoten de loop door de psychiatrie maken. En ik ben blij met de aandacht en het eerbetoon voor deze indrukwekkende mensen. Dag Piet, het ga je goed!

  • Dorothé van Slooten: Elk mens doet het!

    ProfielfotoDorothé van Slooten 16-05-2018 257 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Tijdens een cursus die ik volg hadden we het over het verschil tussen feiten en aannames. Kort door de bocht kun je zeggen dat feiten stevig onderbouwd zijn, terwijl aannames gebaseerd zijn op veronderstellingen die je niet hard kunt maken. Iedereen heeft aannames. Elk mens ‘doet het’. Er is een overvloed aan situaties die vragen om snel handelend optreden en dan kun je niet stil staan en nadenken of iets bewezen is of niet.  Snelheid van oordelen en het vertrouwen daarop is een automatisme van ons brein geworden. Dat is vanuit de evolutie belangrijk voor de overleving van de soort. Prima dus.

    Het wordt wat anders als we waarheid hechten aan die aannames en meer specifiek aan de onjuiste aannames. Immers, aannames beïnvloeden ons gedrag. Ze hebben hun weerslag op de beoordeling van de wereld om ons heen, van anderen, van onszelf. Ze bepalen onze keuzes. Sommige aannames zijn groter of opvallender dan andere. Sommige zijn geestig, andere hebben grote nadelige consequenties. Soms voor de persoon zelf, soms voor diens omgeving. Het zijn geen gemakkelijke jongens, die aannames.

    Neem nou dat bericht over de enorme daling van de criminaliteit. Het criminaliteitscijfer is sinds 1980 niet meer zo laag geweest. Dat cijfer is niet alleen gebaseerd op daadwerkelijke aangiftes (moord, diefstal, enz.), maar ook op ons gevoel van veiligheid (tevredenheid, geluk, enz.). Desondanks lijken veel mensen er oprecht van overtuigd dat het nog nooit zo onveilig is geweest in Nederland. Geen simpele jongen, die aanname…

    En wat te zeggen over de denkbeelden die veel mensen hebben over mensen met een psychose? Uit onderzoek blijkt dat de aannames dat zij gevaarlijk en onbetrouwbaar zijn en dat je niet met hen kunt communiceren, nog steeds hoogtij vieren. Hele nare jongen, deze aanname…

    Ikzelf ben tamelijk goed in aannames. Ik wil niet opscheppen, maar ik denk dat ik een waar talent heb. Ik zeg bijvoorbeeld regelmatig nooit of altijd. Ik weet dat dit zelden houdbaar is, maar toch doe ik het. Ook veronderstel ik dat het een lieve lust is. Zeker in moeilijke situaties.

    Een mooi voorbeeld van de impact van onjuiste aannames is de redenering rondom mijn regelmatig terugkerende buikpijn:

    • Deze vorm van buikkrampen komt veel in mijn familie voor: feit.
    • Het is een genetische afwijking: feit.
    • Bij niemand is het ooit over gegaan: feit.
    • Een specialist kan dus niet helpen: feit.
    • Ik moet er mee leren leven: feit.

    Een best sterke redenering, vond ik meer dan vijfentwintig jaar. Tot iemand een simpele vraag stelde: “Wat heeft genetische aanleg met symptoombestrijding te maken?”

    Ineens werd het stil in mij. Nooit aan gedacht. Volkomen blind voor de afwezigheid van logica in mijn denktrend en aannames. Tja, daar sta je dan. Domme jongen, die aanname...

    Deze denkfout heeft me veel bewuster laten kijken naar mijn eigen denken. Niet dat ik daar heel consequent in ben, maar ik doe een flinke poging. Terwijl ik dit blog schrijf, heb ik een paar keer gedacht: is dit nou een feit of een aanname? Vermoeiend, maar wel inzicht gevend.

    En dat is een aanname!

  • Dorothé van Slooten: Over psychose, vertrouwen en nabij blijven

    ProfielfotoDorothé van Slooten 10-04-2018 304 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Twee weken geleden lag ik in de stoel van de tandarts. Aardige man, brede belangstelling, geeft goede uitleg van zijn acties en komt nog kundig over ook. Ik ken hem nog niet zo lang, maar de afgelopen anderhalf jaar maakte hij een prima indruk op mij. Kort en krachtig, dat wel. Op mijn gebit was niets aan te merken, zei hij elke keer na een kwartier. Dus bleef de kennismaking oppervlakkig. En eenzijdig natuurlijk, want in zo’n stoel is mijn eigen gespreksstof vrij beperkt.

    Dit keer verliep onze afspraak wat anders. Ten eerste had ik nu een hele lange afspraak (blijkbaar was mijn gebit minder vlekkeloos dan hij mij had doen geloven) en ten tweede was het onnoemelijk druk in de praktijk. De boor- en ieieie-geluiden kwamen van alle kanten. Ik ben niet angstig, maar ik ken prettiger geluiden.

    De assistente was elders bezig, dus er was even tijd om een minder eenzijdig gesprek te voeren. Hij vroeg wat ik beroepsmatig deed en ik vertelde hem over het Netwerk Vroege Psychose. Hij knikte en was zichtbaar geïnteresseerd. Toen hij later aan de wortelkanaalbehandeling begon, vertelde hij over hoe hij mensen die in lastige situaties terecht gekomen waren, werkervaring in zijn praktijk bood. Dat beaamde de inmiddels gearriveerde assistente volmondig. Zij was ook zo begonnen.

    Tussen de bedrijven door maakte ik de bekende “Uhuh” en “Ahh” geluiden, maar toen tijdens een pauze vulmateriaal gemaakt werd, kon ik hem naar de achtergrond van zijn betrokkenheid vragen. Gedurende de resterende anderhalf uur hoorde ik het verhaal van zijn partner die op jonge leeftijd, na de geboorte van hun eerste kind, een psychose had gehad. In de loop der jaren waren er meer gevolgd. Zowel kinderen als psychoses.

    Wat mij daar in die tandartsstoel overkwam, was bijzonder. Ik hoorde een aangrijpend verhaal over hoe twee mensen samen leren omgaan met psychose. Of, zoals hij zelf zei: “Het is eigenlijk een verhaal over hoe onze liefde de problemen van psychose overwon. Makkelijk was dat namelijk niet. Maar ons geluk was dat we elkaar en onze liefde blindelings vertrouwden. Dat, en het feit dat we bleven praten, heeft ons steeds gered. Nu is het al weer zes jaar geleden dat ze een psychose heeft gehad. Onze kinderen zijn bijna volwassen. En ja, ik geloof steeds meer in mensen.”

    Wat hij vertelde sluit enorm aan bij mijn eigen ervaring, zowel in mijn werk- als privéleven. Blijven praten, elkaars perspectief respecteren, samen zoeken naar oplossingen, je eigen angst overwinnen (misschien nog wel het moeilijkste aspect), nabijheid blijven zoeken en vragen stellen zonder bij voorbaat al het antwoord in te vullen. Ach, we weten allemaal hoe moeilijk dat is. Wat het ons soms kost om dat te leren. Maar het kan. Het is de moeite waard!

    Na twee uur in de tandartsstoel was ik een hersteld wortelkanaal en (bij wijze van verrassing) beugel rijker. En toch fietste ik blij en ongelooflijk verrast naar huis. De kracht van verhalen. En van mensen…

  • Dorothé van Slooten: Over water, blaren en het belang van psychotherapie

    ProfielfotoDorothé van Slooten 23-01-2018 482 keer bekeken 0 reacties

    Dorothé van Slooten is gezondheidswetenschapper en als senior stafmedewerker Vroege Psychose en Innovatie verbonden aan Kenniscentrum Phrenos. Zij is tevens ondersteuner van het Netwerk Vroege Psychose. Klik hier voor meer informatie over Dorothé.

    Kletsnat waren we. Niet een beetje, nee, we sopten letterlijk in onze schoenen. Ik riep: “Lukt het nog?” en stopte toen mijn vriendin niet antwoordde. Mijn schoenen maakten golfjes in het water zoals rotsblokken in stroomversnellingen. Ik had het al lang opgegeven droge voeten te houden: de kleine straatjes de heuvel op waren slecht doorwaadbare beekjes geworden. Lissabon in januari…

    Het kleine kroegje was warm en droog. We hingen onze druipende jassen over een kachel en ik zette mijn schoenen er tegenaan. De blaar op mijn rechtervoet was inmiddels gekloond. Ik dacht: dat krijg je met natte voeten.

    Te midden van de optrekkende dampen kwamen we te spreken over haar dochter. Een leuke meid met een vechtersmentaliteit. Na een aantal psychoses was ze een eigen richting in geslagen. Ze wilde aan zichzelf werken, zo noemde ze dat. Ze had zelf een psychotherapeut gezocht en was aan de slag gegaan. Mijn vriendin vertelde dat ze ‘leerde leven’. Op mijn vraag wat ze daarmee bedoelde, zei ze: “Ze leert zichzelf kennen, wie ze is en wat de dingen in het leven voor haar betekenen. Wat emoties met haar doen. Daardoor leert ze er mee omgaan. Dus niet alleen met die psychoses, maar ook met het leven zelf." Dat vergt trouwens wel wat opruimwerk, begreep ik, want haar dochter sjouwt heel wat ervaringen mee, die haar beïnvloeden. Maar ze doet het toch maar!

    Ik herken het verhaal van mijn vriendin. Ik zie veel jonge mensen die psychische problemen krijgen en daardoor stagneren in hun ontwikkeling. Niet alleen in studie, werk, sociale contacten of wonen, maar ook in identiteitsontwikkeling. En een eigen identiteit is cruciaal om het leven te kunnen leven, juist na een psychose of ernstige depressie. Vroeger had haar dochter emoties weg geduwd of weg geblowd, nu leerde ze er mee omgaan. Ik gun veel mensen psychotherapie, meer dan er nu gebruik van kunnen maken. Want door allerlei omstandigheden zijn er nog steeds te weinig psychologen in de VIP- en FACT-teams. Verschrikkelijk vind ik dat!

    Toen we weer enigszins opgewarmd waren, durfden we het gevecht met de elementen weer aan. Bij een schoenwinkel besloot ik nieuwe schoenen te kopen, want het lopen op die ene voet werd toch wel vervelend. Terwijl ik een paar schoenen paste, hoorde ik mijn vriendin ineens zeggen: “Wat heb jij nou in je schoen zitten?” Daar lag mijn OV-pasje. Ik was het al weken kwijt...

    We dragen veel met ons mee, vaak zonder ons daar bewust van te zijn. Ik heb in Lissabon geleerd daar beter op te letten!